EAEko haur eta gazte transexualen familientzako gida

Euskal Autonomi Erkidegoan bizi direnentzako arreta-zerbitzuak eta gidaliburua

Ikastetxean edo institutuan

Ikastetxean edo institutuan ez dakite egoera onartzen, edo ez dute onartu nahi. Zer egin dezaket?

Jakizu Euskal Autonomi Erkidegoan badela transexuliate-egoeran dauden haurrei arreta egiteko protokolo bat, eta haren 4. atalak Hezkuntzaren esparrua jorratzen du.

Ikastetxea harremanetan jarri behar da Berdindu Eskolak zerbitzuarekin, zeinak jarduteko protokolo (PDF) bat duen. Egokiena ikastetxearekin hitz egin eta protokoloaren berri ematea da. Hala ere ez badute aplikatzen, Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza Sailera jo dezakezu, zure eskaria aintzat har dezaten, eta ikastetxean esku har dezaten.

Ikastetxean edo institutuan bada nire seme edo alabari iseka egiten dion ikaskide bat edo gehiago. Zer egin dezaket?

Ez da inolaz ere onargarria zure seme edo alabak sexu-identitateagatik jazarpenik jasatea. Lehen-lehenik, tutorearekin hitz egin beharko duzu, arazoa errotik moztu dezan. Hala gertatzen ez bada, ikastetxean bizikidetzaz arduratzen den pertsonari eta zuzendaritza-taldekoei jakinarazi beharko diezu.

Hala ere jazarpen-egoera ez bada amaitzen, Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza Sailera jo behar da. Eskola-jazarpena, genero-indarkeria edo sexu-identitate edo -orientazioagatiko haurren aurkako tratu txarrak gertatuko balira, berdinen arteko jazarpenaren aurkako protokoloa abiaraziko da, eta horren berri emango zaio Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza Ikuskaritzari.

Eta irakaslea bada nire seme edo alaba gutxiesten edo jazartzen duena?

Aurrekoa bezala, ez da inolaz ere onargarria, eta urrats berberak eman beharko dituzu. Azken finean, Hezkuntza Sailak hartu beharko ditu arazoa konpontzeko neurriak.

Zer egin behar dut nire seme edo alabaren izena Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza Saileko “Ikasgunea” aplikazioan jasota agertu dadin?

Ikastetxeak derrigorrez jaso behar du zuen seme edo alabaren izena bere barne-zerrendetan. Gainera, “Ikasgunea” aplikazioan haren izena aldatzea eskatu diezaiokezue ikastetxearen zuzendaritza-taldeari. Oztoporik jartzen badizuete, Transexualitate-egoeran daudenei arreta integrala emateko gidatik hartutako testu hauek eraman ditzakezue:

“Eskola-bizitzaren zenbait esparrutan neurriak hartzeko obligazioa ere badute ikastetxeek: ikaslearen eskola-agirietan izenak aldatzea ala ez erabakitzea; nola erabili zenbait espazio, hala nola komunak eta aldagelak… Orobat, familiek egoera horretan hezkuntza sistematik eta ikastetxetik zer jaso dezaketen jakiteko eskubidea dute”.
IKASTETXEAK HAR DITZAKEEN OINARRIZKO ANTOLAKETA-NEURRIAK
Pertsona bakoitza bakana dela kontuan hartuta, oinarrizkoa da kasu bakoitzean planteatzen diren premiei erreparatzea. Premia horien arabera, irakasle-taldeak, adingabeak eta haren familiak baloratu ahalko dute honako neurriren bat har daitekeen: Irakasleek eta irakasleak ez diren langileek, ikaslearengana jotzen dutenean, ikasleak berak edo/eta familiak jakinarazi dieten izena erabiltzea, bai eskolako jardueretan zein eskolaz kanpokoetan (azterketak barne)”.

Osasun-zentroan

Nire seme edo alabak ez du bigarren mailako zenbait sexu-ezaugarri garatu nahi, edo nahi dituen haiek garatu beharrean da. Nora joan behar naiz?

Gurutzetako ospitaleko Genero Nortasun Unitatean eskaintzen da pertsona transexualentzako osasun-arreta; bertan biltzen dira gure seme-alaben eskubide diren osasun-zerbitzuak.

Genero Identitate Unitatea (GIU)

  • Gurutzetako Unibertsitate Ospitalea
  • 48903 Barakaldo (Bizkaia)
  • Telefonoa: 946007984

Lehen mailako arretatik, pediatrak edo familia-medikuak bideratu beharko zintuzkete. Ez badu zerbitzua ezagutzen, eskatu egiozu informazioa biltzeko (Transexualitate-egoeran daudenei arreta integrala emateko gida Interneten dago); bestela, deitu ezazu zuk zeuk Unitatera. Edonola ere, jakizu zure seme edo alabak ez duela zertan osasun mentalera joan.

Administrazioaren alorrean

Izena eta sexua aldatu nahi ditugu Erregistroan. Zer egin behar dugu?

Erregistroan izena eta sexua aldatzea Estatu mailako lege baten menpe dago, hain zuzen ere Pertsonen sexuaren aipamena erregistroan zuzentzea arautzen duen martxoaren 15eko 3/2007 Legearen menpe. Gaur gaurkoz, bada hura aldatzeko lege-proposamen bat, baina oraindik ez da onartu.

Indarrean dagoen legeak adingabeen izen-aldaketarik onartzen ez duen arren, epaitegi askotan onartzen ari dira adingabeen izen-aldaketa; alabaina, oso kasu gutxitan onartzen dute sexuaren aipamena aldatzea.

Horrez gain, bada transexualen izen-aldaketa eskariei buruzko Erregistroen eta Notariotzaren Zuzendaritza Nagusiaren instrukzio bat, erregistro zibilei transexualitate-egoeran dauden adingabeen izena izapidetzeko eskatzen diena. Hemen BOEko argitalpena jaitsi dezakezu (gaztelaniaz), behar duzun Erregistro Zibilera eramateko.

Honako hauek aurkeztu behar dituzue:

  • Eskabidea
  • Hitzez hitzeko jaiotza-agiria
  • Familia-liburua
  • Adingabearen NANa
  • Gurasoen NANak
  • Karnetak: igerileku, liburutegi eta abarretakoak
  • Ikastetxea: tutorearen, ikastetxeko psikologoaren edo zuzendaritza-taldearen txostena, notak.
  • Pertsona transexualentzako Eusko Jaurlaritzaren agiria (komeni da eskatzea, dagoeneko ez badu: 15 egunetan ematen dute, eta harekin administrazio            autonomikoaren eskumeneko agiri guztiak aldatzen dituzte).
  • Osasun-txartel aldatua (Eusko Jaurlaritzaren karnetarekin eskatzen da)
  • Txosten psikologikoa (Gurutzetako ospitaleko Genero Identitate Unitatera joanez gero, hantxe bertan egingo dute; bestela, edozein psikologo kolegiatuk eginak balioko du)
  • Pediatraren edo etxeko medikuaren txostena
  • Argazkia, egungo irudia
  • Aldeko beste epai batzuk
  • Senide ez diren bi lekuko

Aldatu al daiteke Eusko Jaurlaritzaren menpeko dokumentazioa?

Bai. Eusko Jaurlaritzaren transexualitate egoeran dauden pertsonei administrazio autonomikoarn menpeko agiri guztiak aldatzea ahalbidetzen dien dekretu baten bitartez, NANa, pasaportea eta erregistro zentralaren menpeko banku-kontuak izan ezik, administrazio-agiri ia guztiak aldatu daitezke.

Arreta-zerbitzuak

Naizen

Adingabe transexualen familiei arreta emateko zerbitzua.
Informazioa, aholkularitza sexologikoa eta arreta, familiatik familiara.

Berdindu Familia Anitzak!

LGTBI kideak dituzten familiei zuzenduriko arreta zerbitzu instituzionala

Berdindu Eskolak

Ikastetxeei aholku emateko zerbitzu instituzionala

Arreta integrala emateko gida, Eusko Jaurlaritza